Batman Tüpraş Rafinerisi Nedir?

Batman Tüpraş Rafinerisi, Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ bünyesinde faaliyet gösteren dört ana rafineriden biridir.

Tesis, Batman ve çevresindeki petrol sahalarından çıkarılan yerli ham petrolün işlenmesi amacıyla kurulmuştur. Türkiye’nin rafinericilik tarihinin başlangıç noktası kabul edilen Batman Rafinerisi, 1955 yılında üretime geçmiştir. Tüpraş da kurumsal tarihini Batman’daki bu tesisin faaliyete başlamasına dayandırmaktadır.

Batman Rafinerisi günümüzde:

• Ham petrolün işlenmesi,
• Petrol türevi ürünlerin üretilmesi,
• Ürünlerin depolanması,
• Demiryolu ve kara taşımacılığıyla sevkiyatı,
• Bölgedeki yerli petrol üretiminin değerlendirilmesi

gibi işlevleri yerine getirmektedir.

Batman Rafinerisi Ne Zaman Kuruldu?

Batman Rafinerisi 1955 yılında faaliyete başladı.

Bu tarih, Türkiye’de modern petrol rafinericiliğinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Tüpraş’ın resmî kurumsal tarihçesinde Batman Rafinerisi, Türkiye’nin ilk petrol rafinerisi olarak tanımlanmaktadır.

Ancak Batman’ın petrol hikâyesi rafinerinin açılmasından daha önce başlamıştır. Raman Dağı çevresindeki petrol arama çalışmaları sonucunda 1940’lı yıllarda bölgede petrol bulunması, üretim ve işleme tesislerinin kurulmasının önünü açmıştır. Batman Üniversitesi arşivindeki akademik çalışmalarda, petrolün keşfi ve rafinerinin kurulması Batman’ın küçük bir yerleşimden hızla büyüyen bir sanayi kentine dönüşmesinin temel unsurları arasında gösterilmektedir.

Rafineri Neden Batman’da Kuruldu?

Rafinerinin Batman’da kurulmasının temel nedeni, bölgedeki petrol üretim sahalarına yakınlıktı.

Raman ve Batı Raman gibi petrol sahalarından çıkarılan ham petrolün uzak bölgelere taşınmadan işlenebilmesi için üretim alanlarına yakın bir rafineri kurulması ekonomik ve lojistik açıdan önemliydi.

Tüpraş, Batman Rafinerisi’nin coğrafi olarak yerli ağır ham petrol kaynaklarına yakınlık avantajına sahip olduğunu ve tesisin bu petrolü işlemek üzere yapılandırıldığını belirtmektedir.

Böylece bölgeden çıkarılan ham petrolün:

1. Üretim sahalarından rafineriye ulaştırılması,
2. Rafineride ayrıştırılması ve işlenmesi,
3. Yarı mamul veya satışa hazır ürünlere dönüştürülmesi,
4. Demiryolu ve diğer ulaşım kanallarıyla sevk edilmesi

mümkün hâle gelmiştir.

Batman Rafinerisinin Kuruluş Amacı Neydi?

Batman Rafinerisinin temel kuruluş amacı, Türkiye’de çıkarılan yerli ham petrolü ülke içinde işlemekti.

Ham petrol doğrudan tüketilebilen bir ürün değildir. Rafineride uygulanan işlemler sayesinde ham petrolün farklı bileşenleri ayrıştırılır ve kullanılabilir petrol ürünlerine dönüştürülür.

Batman Rafinerisinin kuruluş amaçları şu şekilde özetlenebilir:

Yerli petrolü değerlendirmek

Batman ve çevresindeki sahalardan çıkarılan petrolün ham madde olarak kalması yerine işlenerek ekonomik değere dönüştürülmesi hedeflenmiştir.

Türkiye’nin enerji ihtiyacına katkı sağlamak

Rafineri, Türkiye’nin petrol ürünleri ihtiyacının bir bölümünün yerli üretimle karşılanmasına katkı sunmak amacıyla kurulmuştur.

İthal ürünlere olan bağımlılığı azaltmak

Yerli ham petrolün Türkiye içinde işlenmesi, ihtiyaç duyulan bazı petrol ürünlerinin tamamen dışarıdan alınmasının önüne geçilmesine yardımcı olmuştur.

Bölgede sanayileşmeyi başlatmak

Rafinerinin kurulması Batman’da teknik iş gücünün, sanayi kültürünün, ulaşım altyapısının ve ticaret hayatının gelişmesini desteklemiştir.

Petrol üretiminin devamlılığını sağlamak

Bölgede çıkarılan petrolün işlenebileceği bir tesisin bulunması, çevredeki petrol arama ve üretim faaliyetlerinin ekonomik anlamda sürdürülebilir olmasına katkı sağlamıştır.

Batman Rafinerisi Türkiye’nin İlk Rafinerisi mi?

Evet. Tüpraş’ın resmî tarihçesine göre Batman Rafinerisi, Türkiye’nin ilk petrol rafinerisidir ve 1955 yılında faaliyete geçmiştir.

Batman Rafinerisinden sonra:

• 1961 yılında İzmit Rafinerisi,
• 1972 yılında İzmir Rafinerisi,
• 1986 yılında Kırıkkale Rafinerisi

devreye alınmıştır. 1983 yılında İPRAŞ ile devlet bünyesindeki rafineriler Tüpraş çatısı altında bir araya getirilmiştir.

Bu nedenle Batman yalnızca petrol çıkarılan bir şehir değil, Türkiye’nin rafinericilik sektörünün başladığı şehir olarak da özel bir yere sahiptir.

Tüpraş Ne Zaman Kuruldu?

Tüpraş’ın açılımı Türkiye Petrol Rafinerileri Anonim Şirketidir.

Batman Rafinerisi 1955 yılında faaliyete başlamış olsa da farklı rafinerilerin tek şirket çatısı altında toplanmasıyla Tüpraş’ın kurumsal yapısı 1983 yılında oluşturulmuştur. Tüpraş’ın tarihçesine göre İPRAŞ ve üç rafinerinin 1983 yılında aynı çatı altında birleşmesiyle bugünkü şirket yapısının temelleri atılmıştır.

Dolayısıyla:

• Batman Rafinerisinin başlangıcı: 1955
• Tüpraş şirket çatısının oluşturulması: 1983
• Koç Holding’e hisse devri: 2006

olarak değerlendirilmelidir.

Tüpraş Kimin?

Tüpraş halka açık bir şirkettir. Şirketin hâkim ortaklık yapısında Koç Holding ve Koç Topluluğu şirketleri bulunmaktadır.

31 Mart 2026 tarihli faaliyet raporuna göre Koç Holding ile bağlı ortaklığı Enerji Yatırımları AŞ’nin Tüpraş’taki toplam payı yaklaşık yüzde 50,67 seviyesindedir. Tüpraş’ın halka açıklık oranı ise yaklaşık yüzde 48,85 olarak açıklanmıştır.

Bu nedenle “Tüpraş tamamen Koç Holding’e aittir” demek teknik olarak doğru değildir. Daha doğru ifade şudur:

Tüpraş, Koç Holding ve bağlı şirketlerinin hâkim ortak olduğu, hisseleri Borsa İstanbul’da işlem gören halka açık bir şirkettir.

Batman Rafinerisinin Kapasitesi Ne Kadar?

Batman Rafinerisinin yıllık ham petrol işleme kapasitesi 1,4 milyon tondur.

Tüpraş’ın güncel kurumsal verilerine göre rafinerinin öne çıkan teknik bilgileri şöyledir:

• Yıllık işleme kapasitesi: 1,4 milyon ton
• Depolama kapasitesi: Yaklaşık 299 bin metreküp
• Nelson Kompleksite Endeksi: 1,83
• 2025 yılında işlenen ham petrol: 711 bin ton
• 2025 yılında gerçekleştirilen ürün satışı: 690 bin ton

Rafinerinin kapasitesi 1972 yılında ikinci ham petrol işleme ünitesinin devreye alınmasıyla 1,1 milyon tona ulaşmıştır. 2019 yılında tamamlanan kapasite artırma yatırımlarıyla yıllık 1,4 milyon tona yükseltilmiştir.

Batman Rafinerisinde Ne Üretiliyor?

Batman Rafinerisi, yapısı itibarıyla yerli ağır ham petrolü işlemeye odaklanmış bir tesistir.

Rafineride elde edilen ürünlerin bir bölümü doğrudan satışa sunulurken bazıları yarı mamul olarak başka Tüpraş rafinerilerine gönderilebilir. Tüpraş, Batman’da üretilen yarı mamuller ile Kırıkkale ve İzmit rafinerilerinde üretilen satışa hazır motorin ve benzin ürünlerinin demiryolu aracılığıyla karşılıklı taşındığını açıklamaktadır.

Batman Rafinerisinin özellikle bitüm üretimi ve satışı bakımından önemli bir konumu bulunmaktadır. Bitüm, temel olarak:

• Karayolu asfaltlarında,
• Yol yapımında,
• İzolasyon uygulamalarında,
• Bazı endüstriyel işlemlerde

kullanılan petrol kökenli bir üründür. Tüpraş’ın güncel satış sisteminde Batman Rafinerisi, bitüm satışı yapılan tesisler arasında yer almaktadır.

Üretim miktarları ve ürün çeşitleri, işlenen ham petrolün özelliklerine ve işletme planlamasına göre dönemsel olarak değişebilir.

Batman Rafinerisi Nasıl Çalışır?

Ham petrol, farklı kaynama noktalarına sahip çok sayıda hidrokarbonun karışımından oluşur. Rafineride ham petrol genel olarak ısıtılır ve damıtma ünitelerinde bileşenlerine ayrılır.

Basitleştirilmiş üretim süreci şöyledir:

Ham petrolün tesise alınması

Petrol üretim sahalarından gelen ham petrol, rafinerinin depolama tanklarına alınır.

Ön işlemler

Petrolün içindeki su, tuz ve diğer istenmeyen maddelerin bir bölümü ayrıştırılır.

Damıtma

Ham petrol yüksek sıcaklıkta ısıtılarak farklı kaynama aralıklarına sahip bileşenlerine ayrılır.

Ürünlerin işlenmesi

Elde edilen ara ürünler, rafinerinin teknik yapısına ve ürün hedeflerine göre ek işlemlerden geçirilir.

Depolama ve sevkiyat

Ürünler uygun tanklarda depolanır ve demiryolu, kara yolu veya şirketin lojistik ağı aracılığıyla sevk edilir.

Batman Rafinerisinin Nelson Kompleksite Endeksinin 1,83 olması, tesisin diğer büyük ve dönüşüm kapasitesi yüksek Tüpraş rafinerilerine göre daha basit bir üretim yapısına sahip olduğunu göstermektedir.

Batman Rafinerisinin Şehrin Kuruluşuna Etkisi

Batman Rafinerisinin şehre en büyük katkısı yalnızca ekonomik değildir. Rafineri, bugünkü Batman kentinin oluşmasında belirleyici bir rol oynamıştır.

Petrol bulunmadan ve rafineri kurulmadan önce bölgedeki yerleşimin merkezi İluh adıyla bilinen küçük bir yerleşimdi. Petrol üretimi, demiryolu istasyonu ve rafineri tesislerinin kurulmasıyla birlikte bölge işçiler, mühendisler, teknik personel ve çevre yerleşimlerden gelen insanlar için bir çekim merkezi hâline geldi.

Akademik çalışmalarda Batman’ın kentleşme sürecinin:

• Petrolün bulunması,
• Rafinerinin kurulması,
• Demiryolunun gelişmesi,
• TPAO ve rafineri çevresindeki iş imkânlarının artması,
• Yeni konut ve sosyal tesislerin yapılması

ile hız kazandığı belirtilmektedir.

Bu nedenle Batman için kullanılan “petrolle büyüyen şehir” tanımı yalnızca sembolik değildir. Kentin modern gelişimi doğrudan petrol üretimi ve rafineri sanayisiyle bağlantılıdır.

Batman Rafinerisinin İstihdama Katkısı

Rafineri, kurulduğu dönemden itibaren Batman’da nitelikli ve düzenli sanayi istihdamının oluşmasına katkı sağlamıştır.

Tesisin doğrudan çalışanlarının yanında şu alanlarda da ekonomik hareketlilik oluşturması beklenir:

• Bakım ve onarım,
• Teknik hizmetler,
• Güvenlik,
• Temizlik,
• Taşımacılık,
• Lojistik,
• İnşaat,
• Ekipman tedariki,
• Yemek ve hizmet alımları,
• Yerel esnaf ve konaklama sektörü.

Tüpraş’ın 2006 yılındaki özelleştirilmesinden sonra rafinericilik dışındaki bazı hizmetlerin çözüm ortakları ve müteahhit firmalar aracılığıyla alındığı şirketin açıklamalarında belirtilmektedir. Bu yapı, rafinerinin çevresinde farklı tedarikçi ve hizmet işletmelerinin de faaliyet göstermesine olanak tanır.

Tüpraş, rafineri bazında güncel toplam çalışan sayısını her zaman ayrı bir başlık altında yayımlamadığı için Batman Rafinerisinde bugün tam olarak kaç kişinin çalıştığı konusunda doğrulanmamış bir rakam kullanılmamalıdır.

Batman Ekonomisine Katkısı

Batman Rafinerisi, şehrin ekonomik yapısına farklı kanallardan katkı sağlamaktadır.

Sanayi kültürünün oluşması

Rafineri, Batman’ın tarım ve hayvancılık ağırlıklı bir yerleşimden sanayi deneyimi bulunan bir kente dönüşmesinde etkili olmuştur.

Düzenli gelir ve tüketim

Rafineri çalışanlarının ve bağlantılı işletmelerin oluşturduğu gelir, şehirdeki konut, perakende, ulaşım ve hizmet sektörlerini desteklemiştir.

Yerel işletmelere iş hacmi

Bakım, lojistik, inşaat, yemek, konaklama ve farklı hizmet ihtiyaçları yerel işletmeler için iş fırsatları oluşturabilir.

Ulaşım altyapısı

Ham petrol, ara ürün ve nihai ürün taşımacılığı demiryolu ve kara yolu bağlantılarının ekonomik önemini artırmıştır.

Teknik mesleklerin gelişmesi

Makine, elektrik, kimya, kaynak, bakım ve proses gibi alanlarda yetişmiş iş gücüne ihtiyaç duyulması, kentte teknik eğitim ve mesleki deneyimin gelişmesine katkı sağlamıştır.

Bununla birlikte rafinerinin Batman ekonomisine güncel olarak kaç Türk lirası katkı sunduğuna ilişkin, kamuya açık ve rafineri bazında hazırlanmış kesin bir resmî hesap bulunmamaktadır. Bu nedenle doğrulanmamış ekonomik katkı rakamları kullanılmamalıdır.

Batman’ın İl Olmasında Rafinerinin Etkisi Var mı?

Batman, 1990 yılında il statüsü kazanmıştır.

Rafinerinin Batman’ın il yapılmasına doğrudan tek başına neden olduğunu söylemek doğru olmaz. İl statüsü idari ve siyasi bir kararla verilmiştir. Ancak petrol sanayisinin oluşturduğu nüfus artışı, ekonomik hareketlilik, kentleşme ve altyapı gelişiminin Batman’ın bölgesel önemini artırdığı açıktır.

Başka bir ifadeyle rafineri, Batman’ın il olmasına ilişkin hukuki kararı veren kurum değildir; fakat Batman’ın büyüyerek önemli bir kent hâline gelmesinde en güçlü tarihsel etkenlerden biridir.

Eğitime ve Gençlere Katkısı

Tüpraş’ın Batman’daki güncel katkı alanlarından biri de eğitim ve üniversite-sanayi iş birlikleridir.

Batman Üniversitesi ile Tüpraş arasında yürütülen staj programı kapsamında Meslek Yüksekokulu öğrencileri Batman Rafinerisinde:

• Temel rafinericilik eğitimi,
• Birimlerde iş başı uygulamaları,
• Teknik kariyer gelişimi,
• Saha deneyimi

alma imkânı bulmaktadır. Programı başarıyla tamamlayan öğrencilere Tüpraş Temel Rafinericilik Sertifikası verilmektedir.

Program özellikle elektrik, kimya teknolojisi, makine, rafineri ve petrokimya teknolojisi gibi alanlarda eğitim gören öğrencilerin teorik bilgilerini uygulamayla birleştirmeyi hedeflemektedir.

Bu tür çalışmalar Batman’daki gençlerin başka şehirlere gitmeden büyük bir sanayi kuruluşunda deneyim kazanmasına yardımcı olabilir.

Kadın Girişimcilik ve İnovasyon Programı

Tüpraş ile Batman Üniversitesi iş birliğinde yürütülen “Genç Beyinlerde İnovasyon ve Kadın Girişimcilik Programı” kapsamında 40 üniversite öğrencisine girişimcilik, teknoloji ve inovasyon eğitimleri verilmiştir.

Programdaki öğrenci grubunun yüzde 60’ını kız öğrencilerin oluşturduğu ve katılımcıların fikir geliştirme, pazar araştırması, iş modeli oluşturma ve proje sunumu gibi konularda eğitim aldığı açıklanmıştır.

Bu program, rafinerinin şehre katkısının yalnızca üretim ve istihdamla sınırlı olmadığını; girişimcilik, eğitim ve sosyal gelişim alanlarına da uzandığını göstermektedir.

Sosyal ve Kültürel Katkıları

Tüpraş Batman Rafinerisi uzun yıllardır çeşitli sosyal etkinliklere de ev sahipliği yapmaktadır.

Bunlardan biri geleneksel hâle gelen 23 Nisan Çocuk Şenliği’dir. Tüpraş’ın 2024 tarihli açıklamasına göre etkinliğin 12’ncisinde çevredeki okullardan 1.500’ü aşkın çocuk ağırlanmış, etkinliklerin başlangıcından itibaren ulaşılan çocuk sayısı yaklaşık 25 bine yaklaşmıştır.

Etkinlikler Batman Valiliği, İl Millî Eğitim Müdürlüğü, okullar, öğretmenler ve gönüllü çalışanların katılımıyla gerçekleştirilmektedir.

Rafineri çevresinde geçmiş dönemlerde oluşturulan lojmanlar, eğitim alanları, spor tesisleri ve sosyal yapılar da Batman’ın erken kentleşme sürecinde önemli rol oynamıştır. Akademik araştırmalar TPAO ve rafineri yerleşkesinin, dönemin Batman’ında adeta “şehir içinde şehir” niteliğinde modern bir yaşam alanı oluşturduğunu belirtmektedir.

Batman Rafinerisi ve Demiryolu

Demiryolu, Batman’ın petrol ve rafineri tarihinde özel bir yere sahiptir.

Rafinerinin konumu ve gelişimi, demiryolu bağlantısıyla yakından ilişkilidir. Petrol ürünlerinin ve ara mamullerin taşınmasında demiryolu uzun yıllardır kullanılmaktadır.

Tüpraş günümüzde de Batman Rafinerisinde üretilen yarı mamuller ile İzmit ve Kırıkkale rafinerilerindeki satışa hazır ürünlerin karşılıklı olarak demiryoluyla taşındığını açıklamaktadır.

Bu sistem:

• Uzun mesafeli yük taşımacılığını kolaylaştırır,
• Rafineriler arasında ürün aktarımı sağlar,
• Batman’ın Türkiye’nin enerji lojistiğiyle bağlantısını sürdürür.

Batman Rafinerisi ve Çevre

Petrol rafinerileri yüksek enerji ve su tüketen, emisyon ve atık yönetimi gerektiren büyük sanayi tesisleridir. Bu nedenle Batman Rafinerisinin şehre sağladığı ekonomik katkılar değerlendirilirken çevresel etkileri de göz ardı edilmemelidir.

Rafineri faaliyetlerinde özellikle:

• Hava emisyonları,
• Atık su,
• Tehlikeli atıklar,
• Toprak ve yeraltı suyu güvenliği,
• Gürültü,
• Enerji tüketimi,
• İş sağlığı ve güvenliği

gibi konuların sürekli izlenmesi gerekir.

Tüpraş, rafinerilerinde çevre yönetimi, enerji verimliliği ve emisyon azaltımı çalışmaları yürüttüğünü açıklamaktadır. Ancak çevresel performans değerlendirilirken yalnızca şirket beyanları değil, mevzuata uygun ölçümler ve kamu kurumlarının denetimleri de dikkate alınmalıdır.

Batman Rafinerisinde Güneş Enerjisi Yatırımı

Batman Rafinerisinde güneş enerjisi yatırımları da bulunmaktadır.

Tüpraş’ın 2025 yılı ara dönem faaliyet raporuna göre Batman Rafinerisinde toplam 7 megavat kapasiteli güneş enerjisi santrali kurulu gücüne ulaşılmıştır. Tesisten elektrik şebekesine satışın Eylül 2024’te başladığı belirtilmiştir.

Bu yatırım, rafinerinin geleneksel petrol işleme faaliyetlerinin yanında yenilenebilir elektrik üretimine de yöneldiğini göstermektedir.

Bununla birlikte 7 megavatlık güneş enerjisi kapasitesi, rafinerinin bütün çevresel etkilerini ortadan kaldırdığı anlamına gelmez. Bu yatırım, enerji dönüşümü ve düşük karbonlu üretim hedefleri kapsamında atılan adımlardan biri olarak değerlendirilmelidir.

Batman Rafinerisi Kapanacak mı?

Batman Rafinerisinin kapatılacağına ilişkin doğrulanmış güncel bir resmî karar bulunmamaktadır.

Aksine Tüpraş’ın güncel kurumsal sayfalarında Batman Rafinerisi aktif dört rafineriden biri olarak gösterilmekte; 2025 yılı üretim ve satış verileri yayımlanmakta ve tesis bünyesinde eğitim ile yatırım programları sürdürülmektedir.

Bununla birlikte enerji sektörü dönüşmektedir. Tüpraş, uzun vadede sürdürülebilir yakıtlar, yenilenebilir enerji ve düşük karbonlu üretim alanlarına yatırım yapmaktadır. Bu dönüşüm, rafinerilerin gelecekteki ürün yapısını ve çalışma biçimini değiştirebilir; ancak mevcut bilgiler Batman Rafinerisinin faaliyetlerine devam ettiğini göstermektedir.

Batman Rafinerisi Şehrin Simgesi mi?

Batman Rafinerisi, kentin en güçlü tarihsel ve endüstriyel simgelerinden biridir.

Batman’ın:

• Petrol şehri olarak tanınması,
• Kent siluetinde rafineri bacalarının yer alması,
• Şehirde “TPAO”, “Rafineri” ve “Petrol” isimlerinin yaygın biçimde kullanılması,
• Batman Petrolspor’un kimliği,
• Kentin ekonomik ve kültürel hafızası

petrol endüstrisiyle doğrudan ilişkilidir.

Ancak Batman’ın kimliği yalnızca petrolle sınırlı değildir. Hasankeyf, Malabadi Köprüsü, Sason, Gercüş bağları, yöresel ürünler ve kültürel çeşitlilik de şehrin önemli değerleridir. Rafineri ise modern Batman’ın oluşumunu açıklayan en önemli tarihsel unsurlardan biridir.

Batman Tüpraş Rafinerisi Ziyaret Edilebilir mi?

Batman Rafinerisi aktif ve güvenlik seviyesi yüksek bir sanayi tesisidir. Bu nedenle bireysel ziyaretçiler için serbest giriş yapılan bir turistik alan değildir.

Tesis ziyaretleri genellikle:

• Kurumsal izin,
• Üniversite veya okul iş birliği,
• Teknik gezi programı,
• Staj,
• Resmî heyet ziyareti

kapsamında gerçekleştirilebilir.

Rafinerinin içine izinsiz girmek, güvenlik alanlarında fotoğraf çekmek veya tesis çevresindeki uyarıları ihlal etmek doğru değildir.

Batman Rafinerisi Nerede?

Batman Tüpraş Rafinerisi, Batman şehir merkezindeki Petrol Mahallesi ve demiryolu çevresiyle özdeşleşen sanayi bölgesinde bulunmaktadır.

Rafinerinin şehir merkezine çok yakın olması, Batman’ın yerleşim yapısıyla sanayi tarihinin ne kadar iç içe geliştiğini göstermektedir. Tesis ilk kurulduğu dönemde küçük bir yerleşimin yakınındayken, Batman’ın büyümesiyle birlikte şehir rafinerinin çevresine doğru genişlemiştir.

Batman Sanal Market ve Yerel Ekonomi

Batman Rafinerisinin oluşturduğu sanayi geçmişi, şehrin ticaret ve hizmet sektörünün gelişmesine de katkı sağlamıştır. Bugün Batman’da sanayi çalışanlarından esnafa, öğrencilerden ailelere kadar geniş bir nüfusun günlük ihtiyaçlarını karşılayan güçlü bir yerel perakende yapısı bulunmaktadır.

Batman Sanal Market, Batman merkezde hizmet veren yerel bir online markettir. Meyve-sebze, temel gıda, içecek, temizlik, kişisel bakım ve ev ihtiyaçlarını internet üzerinden sipariş ederek uygun hizmet bölgelerinde yaklaşık 30 dakikada adresinize teslim alabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Batman Tüpraş Rafinerisi ne zaman kuruldu?

Batman Rafinerisi 1955 yılında faaliyete başlamıştır.

Batman Rafinerisi neden kuruldu?

Batman ve çevresindeki sahalardan çıkarılan yerli ağır ham petrolü işlemek ve Türkiye’nin petrol ürünleri ihtiyacına katkı sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Batman Rafinerisi Türkiye’nin ilk rafinerisi mi?

Evet. Tüpraş’ın resmî tarihçesine göre Türkiye’nin ilk petrol rafinerisidir.

Tüpraş ne zaman kuruldu?

Farklı rafineriler 1983 yılında Tüpraş çatısı altında birleştirilmiştir. Batman Rafinerisinin faaliyete başlama tarihi ise 1955’tir.

Tüpraş kime ait?

Tüpraş halka açık bir şirkettir. Koç Holding ve bağlı ortaklığı Enerji Yatırımları AŞ, şirkette hâkim ortaklık yapısını sürdürmektedir. Mart 2026 itibarıyla toplam payları yaklaşık yüzde 50,67’dir.

Batman Rafinerisinin kapasitesi ne kadar?

Rafinerinin yıllık ham petrol işleme kapasitesi 1,4 milyon tondur.

Batman Rafinerisinde ne üretiliyor?

Rafineride yerli ağır ham petrol işlenmekte; yarı mamuller ve bitüm dâhil çeşitli petrol ürünleri elde edilmektedir. Ürün yapısı üretim planına göre değişebilir.

Batman Rafinerisi şehrin gelişmesini sağladı mı?

Rafineri, Batman’ın büyümesi ve kentleşmesindeki en önemli tarihsel etkenlerden biridir. Sanayi istihdamı, göç, konut, ulaşım, ticaret ve teknik iş gücünün gelişmesine önemli katkı sağlamıştır.

Batman Rafinerisi hâlâ çalışıyor mu?

Evet. Tesis aktif olarak faaliyet göstermektedir. Tüpraş’ın verilerine göre 2025 yılında Batman Rafinerisinde 711 bin ton ham petrol işlenmiş ve 690 bin ton ürün satılmıştır.

Batman Rafinerisinde güneş enerjisi santrali var mı?

Evet. 2025 yılında açıklanan verilere göre rafineride toplam 7 megavat kapasiteli güneş enerjisi kurulu gücü bulunmaktadır.

Batman Rafinerisi ziyaret edilebilir mi?

Serbestçe gezilebilen turistik bir tesis değildir. Ziyaretler ancak kurumun izniyle, teknik gezi, staj veya resmî program kapsamında gerçekleştirilebilir.

Sonuç

Batman Tüpraş Rafinerisi, yalnızca petrol işleyen bir sanayi tesisi değildir. 1955 yılında faaliyete geçen Türkiye’nin ilk petrol rafinerisi olarak hem ülkenin enerji tarihinin hem de modern Batman’ın kuruluş hikâyesinin merkezinde yer almaktadır.

Rafineri, bölgedeki yerli ham petrolün ekonomik değere dönüştürülmesi amacıyla kurulmuş; zamanla Batman’da istihdamın, teknik iş gücünün, ulaşımın, ticaretin ve kentleşmenin gelişmesine katkı sağlamıştır. Küçük bir yerleşim olan İluh’un hızla büyüyerek bugünkü Batman’a dönüşmesinde petrol üretimi, demiryolu ve rafineri yatırımı belirleyici olmuştur.

Günümüzde 1,4 milyon ton yıllık işleme kapasitesine sahip Batman Rafinerisi, yerli ağır ham petrolü işlemeye devam etmektedir. Üniversite iş birlikleri, staj programları, sosyal etkinlikler ve güneş enerjisi yatırımlarıyla şehirle kurduğu ilişki üretimin ötesine uzanmaktadır.

Batman’ın tarihini anlamak için rafineriyi yalnızca fabrika bacaları ve petrol tanklarından ibaret görmemek gerekir. Batman Rafinerisi; şehrin büyümesini, nüfus yapısını, çalışma kültürünü ve modern kimliğini şekillendiren en önemli tarihsel kurumlardan biridir.